Bireysel Emeklilik (BES) 2026: Katkı Payı, Devlet Katkısı, Çekim, İptal ve Hukuki Haklar Rehberi

Bireysel Emeklilik Sistemi (BES) Nedir?

Bireysel Emeklilik Sistemi (BES), 4632 sayılı Bireysel Emeklilik Tasarruf ve Yatırım Sistemi Kanunu ile düzenlenen gönüllü bir tasarruf ve yatırım sistemidir. Sistemin amacı, bireylerin çalışma dönemlerinde düzenli tasarruf yapmalarını sağlayarak emeklilik dönemlerinde ek bir gelir kaynağı oluşturmaktır. BES, SGK (Sosyal Güvenlik Kurumu) emekli aylığının yanında tamamlayıcı bir emeklilik geliri sunmayı hedefler.

BES'e katılım, 18 yaşını doldurmuş herkes için mümkündür. Katılımcılar bir emeklilik şirketi ile sözleşme imzalayarak sisteme dahil olurlar. Ancak 2017 yılında yürürlüğe giren Otomatik Katılım Sistemi (OKS) ile belirli şartları taşıyan çalışanlar otomatik olarak sisteme kaydedilmektedir.

Otomatik Katılım Sistemi (OKS)

Otomatik Katılım Sistemi, 6740 sayılı Kanun ile düzenlenmiş olup 1 Ocak 2017 tarihinden itibaren uygulanmaktadır. Sistemin temel özellikleri şunlardır:

**Kapsam:** 45 yaş altındaki tüm Türk vatandaşı çalışanlar (4/a, 4/b ve 4/c sigortalıları) kapsam dahilindedir. İşveren, çalışanı işe başladığı tarihten itibaren emeklilik şirketine bildirmekle yükümlüdür.

**Katkı payı oranı:** Çalışanın prime esas kazancının (brüt maaş) %3'ü oranında katkı payı kesilir. Çalışan dilerse daha yüksek oran belirleyebilir ancak %3'ün altına inemez.

**Cayma hakkı:** OKS'ye otomatik dahil edilen çalışanlar, sisteme dahil edilme bildiriminin kendilerine ulaşmasından itibaren 2 ay (60 gün) içinde cayma hakkını kullanabilirler. Cayma halinde o güne kadar ödenen katkı payları 10 iş günü içinde çalışana iade edilir. Herhangi bir kesinti yapılmaz.

**Cayma sonrası tekrar dahil edilme:** Cayma hakkını kullanan çalışan, cayma tarihinden itibaren 3 yıl sonra işveren tarafından yeniden OKS'ye dahil edilebilir. Bu durumda yine 2 aylık cayma hakkı doğar.

Gönüllü BES Katılımı

OKS dışında, bireyler kendi iradeleriyle de BES'e katılabilirler. Gönüllü katılımda dikkat edilmesi gereken hususlar:

Emeklilik şirketi seçimi serbest olup EGM (Emeklilik Gözetim Merkezi) web sitesinden tüm şirketlerin fon performansları karşılaştırılabilir. Katkı payı tutarı ve ödeme sıklığı (aylık, üç aylık, yıllık) katılımcı tarafından belirlenir. Minimum katkı payı tutarı, yürürlükteki brüt asgari ücretin %3'ünden az olamaz.