Hukuk Sözlüğü

Failin suç tipindeki neticeyi öngöremeyerek dikkat ve özen yükümlülüğüne aykırı davranması.

Üst mahkemenin alt mahkeme kararını hukuka aykırı bularak geri göndermesi.

Mahkeme tarafından teknik konularda görüş almak için atanan uzman kişi.

TCK kapsamında bilişim sistemine girme, verileri bozma veya sistemi engelleme gibi suçlar.

Temel hak ve özgürlükleri ihlal edilen kişilerin Anayasa Mahkemesine doğrudan başvuru hakkı.

Avukatların meslek örgütü; avukatların sicil, staj ve disiplin işlerini yürüten kamu kurumu niteliğinde meslek kuruluşu.

Hukuken boşanma kararı verilmesini gerektiren özel ve genel sebepler.

Çocuğun babasının kim olduğunun mahkeme kararıyla tespit edilmesi davası.

Evlilik birliğinin mahkeme kararıyla sona erdirilmesi.

Borçlunun alacaklıya karşı yerine getirmekle yükümlü olduğu edim.

Borçlunun borcunun alacaklının onayıyla başka bir kişiye devredilmesi.

Alacak haklarının belirli süre kullanılmaması halinde dava edilebilirliğini yitirmesi.

Borçlunun muaccel borcunu zamanında ödememesi halinde ortaya çıkan hukuki durum.

Alacaklının borçluyu borcundan kurtardığına dair yapılan anlaşma.

Bir kişinin malını karşılıksız olarak başkasına devrettiği sözleşme.

Borçlunun borcunu hiç ya da gereği gibi ifa etmemesidir. İfa imkansızlığı, temerrüt ve ayıplı ifa borca aykırılığın başlıca türleridir.

Borçlunun muaccel olan borcunu zamanında ifa etmemesidir. Alacaklı gecikme tazminatı isteyebilir veya sözleşmeden dönebilir. TBK madde 117 ile düzenlenmiştir.

Borçlunun yükümlülüğünü gereği gibi yerine getirerek borç ilişkisini sona erdirmesi.

Kanuna, ahlaka veya kamu düzenine aykırı sözleşmelerin baştan itibaren geçersiz sayılması.

Borçlunun, muaccel olan borcunu alacaklının ihtarına rağmen ifa etmemesi hali olup gecikme tazminatı ve faiz yükümlülüğü doğurur.

Düzenleyenin belirli bir meblağı belirli bir tarihte ödemeyi taahhüt ettiği kıymetli evrak.

Bankaların kuruluşu, faaliyetleri, denetimi ve tasfiyesine ilişkin hukuki düzenlemeler.

İşletmelerin mal veya hizmetlerini para kullanmadan takas ettikleri ticari sözleşme.

Şirketin mali tablolarının denetim standartlarına uygun olarak bağımsız denetçi tarafından incelenmesidir. Halka açık şirketler ve belirli büyüklükteki şirketler için zorunludur.

İki veya daha fazla şirketin tek çatı altında birleşmesi veya bir şirketin diğerini devralmasıdır. TTK ile düzenlenmiş olup ortakların pay değişim oranı ve alacaklı koruma mekanizmaları önem taşır.

Belediyelerin kuruluşu, görevleri, yetkileri ve işleyişini düzenleyen hukuk dalı.

Belediyelerin idari para cezası, kamulaştırma, imar gibi konularda aldığı icrai kararlar.

Mirasbırakanın ölüme bağlı tasarrufla belirli bir malı veya hakkı bir kişiye bırakması.

İdarenin kanunun öngördüğü şekilde hareket etmek zorunda olduğu, takdir hakkı bulunmayan yetki.

İcra takibinde borçlunun borcunu belirli taksitlerle ödemeyi taahhüt etmesi.

Borçlunun icra takibindeki ödeme emrine borcun varlığını veya miktarını kabul etmediğini bildirmesi.

Miras bırakanın, terekesindeki belirli bir mal veya hakkı bir kişiye bırakmasını konu alan ölüme bağlı tasarruftur.

Belirli bir süre veya işin tamamlanmasıyla sona eren iş sözleşmesi.

Sona erme tarihi belirlenmemiş, süresiz olarak devam eden iş sözleşmesi.

İddianamenin dosya üzerinden incelenerek karar verildiği, duruşmasız yargılama usulü.

Ceza davasında sanığın suçsuz bulunarak aklanması kararı.

Boşanmaya sebep olan olaylarda kusursuz veya daha az kusurlu eşin talep ettiği maddi ve manevi tazminat.

Alacaklının, borçluya karşı olan alacak hakkından kısmen veya tamamen vazgeçmesiyle borcun sona ermesidir.

Bilişim sistemlerine yönelik veya bilişim sistemleri aracılığıyla işlenen suçlar.

Bilişim sistemleri aracılığıyla yapılan dolandırıcılık suçu.

Bilgi Teknolojileri ve İletişim Kurumu; telekomünikasyon ve internet alanında düzenleyici kuruluş.

Blokzincir teknolojisi ve kripto varlıklarla ilgili hukuki düzenlemelerdir. Kripto varlık alım-satım platformları, vergilendirme ve akıllı sözleşmelerin hukuki geçerliliği gibi konuları kapsar.

Kişinin işlediği fiilin anlam ve sonuçlarını algılayabilme ve davranışlarını yönlendirebilme yeteneği.

Ceza Muhakemesi Kanunu — ceza davalarının usul ve esaslarını düzenleyen temel kanun.

Ceza soruşturmasını yürüten ve kamu adına dava açan kamu görevlisidir. Soruşturma evresinde delil toplama, tutuklama talebi ve iddianame düzenleme yetkileri vardır.

İki yıl veya daha az süreli hapis cezalarının infazının belirli koşullarla ertelenmesidir. Denetim süresi içinde kasıtlı suç işlenmezse ceza infaz edilmiş sayılır.

Suç şüphesi üzerine Cumhuriyet savcısı tarafından yürütülen ceza soruşturması süreci.

Hakimin cezayı belirlerken suçlunun kişisel durumunu ve suçun özelliklerini dikkate alması.

Ceza yargılamasında ortaya çıkan bilirkişi, tanık ve keşif giderleri ile bunların kime yükleneceği.

Bir kimsenin vücut dokunulmazlığının cinsel davranışlarla ihlal edilmesi suçu.

Bir kimseyi cinsel amaçlı olarak taciz etme suçu; fiziksel temas olmaksızın gerçekleşir.

Cezanın belirlenmesinde indirime yol açan yasal nedenler: iyi hal, tahrik, yaş küçüklüğü.

Ceza yargılamasında suçun ispatı için kullanılan kanıt türleri ve değerlendirme kuralları.

Cinsel saldırı, taciz ve istismar gibi cinsel dokunulmazlığı ihlal eden suç tipleri.

Sözleşmeye aykırılık halinde ödenmesi kararlaştırılan önceden belirlenmiş tazminat bedeli.

Sözleşmeye aykırı davranan tarafın önceden belirlenen bir meblağı ödemeyi taahhüt etmesi.

Borçlunun borcunu ifa etmemesi veya gereği gibi ifa etmemesi halinde alacaklıya ödemeyi taahhüt ettiği tutardır. Seçimlik, ifaya eklenen ve dönme cezası olmak üzere üç türü vardır.

Bir kıymetli evrakın (çek, senet) üzerine yazılarak başka birine devredilmesi işlemi.

Belirli bir bölge veya yöreden kaynaklanan ürünleri tanımlayan tescilli işaret.

Tüketicinin mesafeli sözleşmelerde 14 gün içinde gerekçe göstermeksizin sözleşmeden dönme hakkı.

Miras bırakanın cenaze töreni ve defin işlemleri için yapılan harcamalar olup tereke borçları arasında yer alır.

Haksız fiil sonucu ölen kişinin cenaze masraflarının sorumludan talep edilebilmesi.

Kişinin işlediği suç nedeniyle cezai sorumluluğunu üstlenebilme yeteneğidir. 12 yaşını doldurmamış çocuklar ceza ehliyetine sahip değildir; 12-15 yaş grubu sınırlı ehliyetlidir.

2 yıl ve altındaki hapis cezalarının belirli koşullarla ertelenmesi (TCK m.51).

Herkesin sağlıklı ve dengeli bir çevrede yaşama hakkı; Anayasa'nın 56. maddesinde güvence altında.

İnsan faaliyetleri sonucu hava, su ve toprağın doğal yapısının bozulması.

18 yaşından küçük suç faillerine uygulanan özel ceza hukuku kuralları.

Boşanma sonrası velayeti olmayan ebeveynin çocukla görüşme düzenini belirleyen karar.

İhmal veya istismara uğrayan çocukların devlet korumasına alınması ve bakım tedbirleri.

Eşlerin boşanma koşulları üzerinde anlaşamaması halinde mahkemede delillerle yürütülen boşanma davasıdır. Zina, hayata kast, kötü muamele, terk gibi özel sebepler veya evlilik birliğinin temelden sarsılması genel sebebiyle açılabilir.

Velayet veya kişisel ilişki kararına rağmen çocuğu teslim etmemek; İİK kapsamında yaptırımı vardır.

Boşanma veya ayrılık halinde çocuğun bakım, eğitim ve temsil haklarının hangi ebeveyne verileceğini belirleyen hukuki düzenlemedir. Çocuğun üstün yararı esas alınır.

Düzenleyenin bankadaki hesabından belirli bir meblağın ödenmesi emrini içeren kıymetli evrak.

Kadastro öncesi dönemde taşınmaz mülkiyetini gösteren belge; günümüzde tapu senedinin karşılığı.

Çocuğu ilgilendiren her türlü karar ve işlemde, çocuğun fiziksel, zihinsel ve duygusal gelişiminin öncelikle gözetilmesi ilkesidir.

İnternet sitelerinin kullanıcı cihazlarına çerez yerleştirme uygulamalarına ilişkin bilgilendirme ve onay süreci.

İdari yargının en yüksek mahkemesidir. İdari davaların temyiz incelemesini yapar, bazı davalarda ilk derece mahkemesi olarak görev görür ve idari uyuşmazlıkları karara bağlar.

Davacının talep sonucundan kısmen veya tamamen vazgeçmesidir. Feragat beyanıyla dava sona erer ve kesin hüküm sonuçları doğurur; feragat edilen hususta yeni dava açılamaz.

Davalının davacının talep sonucuna kısmen veya tamamen rıza göstermesidir. Kabul beyanıyla dava sona erer ve mahkeme hüküm kurar. Kabul kesin hüküm sonuçları doğurur.

Birden fazla kişinin aynı davada birlikte davacı veya davalı olması.

Kazanç paylaşma dışında belirli bir amaçla kurulan kişi topluluklarının hukuki düzenlemesi.

Davacının mahkemeye sunduğu ve davanın konusunu, sebeplerini ve taleplerini içeren yazılı belge.

Hukuk davasında davacı, davalı ve üçüncü kişi müdahillerden oluşan yargılama süjeleri.

Resmi veya özel belirli kağıtlar ve sözleşmeler üzerinden alınan vergi.

Davacının mahkemeye başvurarak hakkını aramasını sağlayan ve davanın konusunu içeren yazılı belge.

Bir kişinin bizzat veya vekili aracılığıyla dava açabilme ve yürütebilme yeteneğidir. Fiil ehliyetine sahip her kişi aynı zamanda dava ehliyetine de sahiptir.

Bir davanın açılabilmesi için öngörülen yasal zaman dilimidir. Hak düşürücü süre veya zamanaşımı süresi olarak belirlenebilir ve sürenin geçmesiyle dava hakkı sona erer.

Kendisine karşı dava açılan, mahkemede savunma yapan taraf.

Görülmekte olan bir davada taraf olmayan üçüncü kişinin, hukuki yararı olması halinde davaya katılmasıdır. Asli müdahale ve feri müdahale olmak üzere iki türü vardır.

Mahkemede tarafların ve tanıkların dinlendiği, delillerin incelendiği yargılama oturumu.

Bir iddiayı kanıtlamak için mahkemeye sunulan her türlü ispat aracı (belge, tanık, bilirkişi raporu vb.).

Mahkemeye dava açarak hak talebinde bulunan taraf.

Hileli davranışlarla bir kimseyi aldatıp kendisine veya başkasına yarar sağlama suçu.

Deniz yoluyla yapılan taşımacılık, gemi mülkiyeti ve deniz kazalarına ilişkin ticaret hukuku dalı.

Deniz yoluyla yapılan taşımacılık ve deniz ticaretine ilişkin hukuki düzenlemeler.

Belirli dönemlerde bir konaklama tesisinden yararlanma hakkı veren uzun süreli tatil sözleşmesi.

Taşınmazın belirli dönemlerde kullanılmasını sağlayan ön ödemeli sözleşme türü.

Tüketicinin belirli dönemlerde bir taşınmazdan yararlanma hakkı elde ettiği sözleşme.

İdari yargının en yüksek mahkemesi; bazı davalarda ilk derece, bazılarında temyiz mercii.

Kamu görevlisinin meslek kurallarına aykırı davranışı nedeniyle uygulanan yaptırımdır. Uyarma, kınama, aylıktan kesme, kademe ilerlemesinin durdurulması ve devlet memurluğundan çıkarma gibi türleri vardır.

İdarenin genel, soyut ve kişilik dışı nitelikteki tüzük, yönetmelik gibi işlemleri.

Kamu kurumlarının mal alım, hizmet ve yapım işleri için düzenlediği ihale süreçleri.

BDDK, EPDK, SPK gibi bağımsız idari otoritelerin düzenleyici ve denetleyici kararları.

Kamu görevlisine mesleğe aykırı davranışı nedeniyle verilen idari yaptırım.

Mirasbırakanın sağlığında mirasçılara yaptığı kazandırmaların miras paylaşımında dikkate alınması.

Ölen kişinin desteğinden yoksun kalan yakınların açtığı tazminat davası (TBK m.53).

Hükümlünün toplum içinde belirli yükümlülükler altında izlenmesi şeklindeki infaz uygulaması.

Hükümlünün cezasının bir kısmını veya tamamını toplum içinde belirli yükümlülükler altında geçirmesini sağlayan bir infaz sistemidir. Elektronik kelepçe takılması, imza atma yükümlülüğü gibi tedbirleri içerir.

Bir kişinin ölümü nedeniyle onun desteğinden yoksun kalanların uğradığı zararın karşılanması amacıyla ödenen tazminattır. Ölenin eşi, çocukları ve bakmakla yükümlü olduğu kişiler talep edebilir.

Kişinin ölümünden sonra sosyal medya hesapları, dijital varlıkları ve çevrimiçi hesaplarının hukuki durumu.

Kağıt fatura yerine elektronik ortamda düzenlenen, iletilen ve saklanan fatura.

Suçla ilgili eşyanın koruma altına alınması amacıyla geçici olarak zapt edilmesi.

Failin suç işledikten sonra pişmanlık göstererek zararı gidermesi halinde cezada indirim yapılması.

Bir hukuki işlemi yapabilme yeteneği. Hak ehliyeti ve fiil ehliyeti olarak ikiye ayrılır.

Taşınmaz malların değeri üzerinden belediyelere ödenen yıllık vergi.

Çalışanın belirli yaş ve prim gün sayısını doldurarak çalışma hayatından ayrılması ve aylık bağlanması.

İşverenin işyerinde çalışan işçiler arasında haklı ve objektif bir neden olmadıkça ayrım yapamaması ilkesidir. Eşit durumdaki işçilere eşit ücret, eşit koşullar sağlanmalıdır.

Suç işledikten sonra zararın giderilmesi veya suç ortaklarının bildirilmesiyle cezada indirim sağlayan kurum.

Hukuken evlenmeye engel teşkil eden akrabalık, yaş ve diğer koşullar.

Türk hukukunda yasal mal rejimi; evlilik süresince edinilen malların eşler arasında eşit paylaşımını öngörür.

Bir çocuğun hukuken başka bir ailenin çocuğu olarak kabul edilmesi işlemi.

Bir çocuğun veya ergin kişinin, kan bağı olmayan kişiler tarafından hukuki olarak çocuk statüsüne alınmasıdır. Küçüklerin evlat edinilmesinde çocuğun yararı esas alınır.

Bir kişinin evlenme işlemini geçerli olarak yapabilmesi için gerekli yasal şartlar.

Yüklenicinin bir eser meydana getirmeyi, iş sahibinin bedel ödemeyi üstlendiği sözleşme.

Mirasçıların miras malları üzerinde payları ayrılmaksızın birlikte sahip olduğu mülkiyet.

Bir malı haksız olarak kullanan kişinin ödemesi gereken tazminat (haksız işgal bedeli).

Elektrik, doğalgaz ve petrol gibi enerji kaynaklarının üretimi, iletimi ve dağıtımını düzenleyen hukuk dalı.

İşverenin aynı durumdaki işçilere eşit davranma ve ayrımcılık yapmama yükümlülüğü.

İşverenin, haklı bir neden olmaksızın işçiler arasında farklı uygulama yapmaması gerektiğini ifade eden iş hukuku ilkesidir.

Faturaların ve defterlerin elektronik ortamda düzenlenmesi ve saklanmasına ilişkin vergisel yükümlülükler.

Belirli ciro sınırını aşan mükelleflerin elektronik ortamda fatura düzenlemek zorunda olmasıdır.

Elektronik ortamda oluşturulan ve ıslak imza ile aynı hukuki geçerliliğe sahip güvenli imza.

Fiziki imza yerine geçen ve hukuki geçerliliği olan dijital kimlik doğrulama aracı.

İnternet üzerinden yapılan ticari faaliyetlerin hukuki düzenlemesi.

Elektronik ortamda gerçekleştirilen mal ve hizmet alışverişine ilişkin hukuki düzenleme alanı.

Elektronik ortamda gerçekleştirilen ticari faaliyetleri düzenleyen hukuk kurallarıdır. 6563 sayılı Elektronik Ticaretin Düzenlenmesi Hakkında Kanun ile tüketici koruma, bilgilendirme ve reklam kuralları belirlenmiştir.

Dijital ortamda oluşturulan, saklanan veya iletilen ve yargılamada ispat aracı olarak kullanılabilen verilerdir. E-posta, mesaj kayıtları, log dosyaları ve dijital fotoğraflar bu kapsamdadır.

Başka bir elektronik veriye eklenen veya mantıksal bağlantısı bulunan ve kimlik doğrulama amacıyla kullanılan elektronik veridir. 5070 sayılı Kanun ile düzenlenmiş olup güvenli elektronik imza ıslak imza ile eşdeğerdir.

İnternet sitelerine erişimin mahkeme veya idari kararla engellenmesi tedbiri.

İlaçların üretimi, dağıtımı, satışı ve eczanelerin işletilmesine ilişkin hukuki düzenlemeler.

Paranın kullanılmasının karşılığı olarak ödenen bedel; yasal, akdi ve temerrüt faizi türleri vardır.

Marka sahibinin iş modelini ve markasını belirli şartlarla üçüncü kişiye kullandırdığı sözleşme.

Sanayiye uygulanabilir buluşlara kısa süreli ve kolay elde edilebilir koruma sağlayan belge.

Haftalık 45 saati aşan çalışma süresi; normal ücretin yüzde elli fazlasıyla ödenir.

Bir sözleşmeyi sona erdirme işlemi. İş hukukunda işten çıkarma veya istifa anlamında kullanılır.

Failin tek bir fiille birden fazla farklı suçu işlemesi (farklı neviden fikri içtima) veya tek fiille aynı suçun birden fazla kişiye karşı işlenmesi halidir. En ağır cezayı gerektiren suçtan ceza verilir.

İnsan zekasının ürünü olan buluş, eser ve tasarımlar üzerindeki hakların tümü.

Gerçek kişilerin bir takvim yılında elde ettikleri kazanç ve iratlar üzerinden ödedikleri vergi.

Bir davanın konusuna göre hangi tür mahkemede görüleceğini belirleyen kavramdır. Asliye hukuk, sulh hukuk, asliye ticaret, iş mahkemesi, aile mahkemesi gibi görev ayrımları mevcuttur.

Suç işleyen kişiye ceza yerine veya cezayla birlikte uygulanan önleyici nitelikteki yaptırımlardır. Akıl hastalarının koruma altına alınması, müsadere ve tüzel kişilere uygulanan tedbirler bu kapsamdadır.

Suç işleyen kişiye ceza yerine veya cezayla birlikte uygulanan koruyucu ve iyileştirici önlemler.

Failin birden fazla fiiliyle birden fazla farklı suç işlemesi halidir. Her suç için ayrı ayrı ceza verilir ve cezalar toplanır. TCKnın 69. maddesi uyarınca üst sınır belirlenir.

Örgütlü suçlarla mücadele kapsamında kimliği değiştirilerek suç örgütüne sızdırılan kamu görevlisidir. CMK madde 139 uyarınca hakim kararıyla görevlendirilir.

Kamu görevlisinin görevinin gereklerine aykırı hareket ederek kişilere haksız zarar vermesi veya menfaat sağlaması suçu.

Yakalanan kişinin soruşturma kapsamında savcılık kararıyla belirli süre tutulması.

Başkasına ait olup da muhafaza edilmek üzere zilyetliği kendisine devredilmiş olan mal üzerinde tasarruf etme suçu.

Bir davanın hangi tür mahkemede görüleceğinin belirlenmesi; mahkemenin madde yönünden yetkisi.

Toplu iş sözleşmesi görüşmelerinde anlaşmazlık çıkması halinde işçilerin topluca iş bırakma hakkıdır. Anayasal bir hak olup belirli sektörlerde yasaklanmıştır.

İşverenin işçisini başka bir işverene geçici olarak devretmesidir. Özel istihdam büroları aracılığıyla da kurulabilir.

Özel istihdam bürosu aracılığıyla veya holding bünyesinde işçinin geçici süreyle başka işverene devri.

İşçilerin toplu iş uyuşmazlığında çalışmayı durdurması ve işverenin işyerini kapatması.

Boşanma sonrasında ekonomik durumu kötüleşen eşe ödenen düzenli mali yardım.

Edimler arasındaki aşırı oransızlıktan yararlanan tarafın sözleşmeyi geçersiz kılabilecek haksız yararlanması.

Sözleşme yapılırken önceden tek taraflı hazırlanarak karşı tarafa sunulan standart şartlar.

Sözleşme kurulurken taraflardan birinin zor durumda kalmasından yararlanılarak edimler arasında açık oransızlık yaratılmasıdır.

Şirket ortaklarının veya pay sahiplerinin karar almak üzere toplandığı en yetkili organ.

Şirketin en üst karar organı olup ortakların veya pay sahiplerinin oluşturduğu toplantıdır. Bilançonun onayı, kar dağıtımı, yönetim kurulu seçimi gibi temel kararlar genel kurulda alınır.

Yolu bulunmayan taşınmaz sahibinin komşu parsellerden zorunlu geçiş hakkı talep ettiği dava.

Taşınmazların piyasa değerinin bağımsız değerleme kuruluşlarınca belirlenmesi.

Taşınmazına ulaşımı olmayan malikin komşu taşınmazdan geçiş hakkı talep etmesi.

Üretici veya ithalatçının malın tüketiciye tesliminden itibaren en az 2 yıl garanti verdiğini gösteren belge.

Üretici veya ithalatçının, tüketiciye satılan mallar için garanti belgesi düzenlemek zorunda olmasıdır.

İş sözleşmesinin feshi için yeterli görülen, işçinin yeterliliği veya işletme gerekleri gibi sebepler.

İşçilerin topluca çalışmayı durdurarak işverene ekonomik baskı uygulaması eylemi.

İş kazası veya meslek hastalığı nedeniyle çalışamayan sigortalıya SGK tarafından yapılan geçici ödeme.

Kamu hizmetinin hiç işlememesi, geç işlemesi veya kötü işlemesi halinde idarenin kusurlu sayılması durumudur.

Gerçek kişilerin yıllık gelirlerini beyan ettikleri vergi bildirimi.

Süresinde ödenmeyen vergi borçlarına uygulanan gecikme faizi niteliğindeki ek ödeme.

Avrupa Birliği Genel Veri Koruma Tüzüğü; AB vatandaşlarının kişisel verilerini koruyan düzenleme.

Bir kişinin hak ve borçlara sahip olabilme kapasitesi. Her gerçek kişi doğumla kazanır.

Bireylerin hukuk düzenine güven duyabilmesi ve devletin eylem ve işlemlerinin öngörülebilir olması gerekliliğini ifade eden ilkedir. Hukuk devletinin temel unsurlarından biridir.

Sağlık hizmeti alan kişilerin bilgilendirilme, rıza, mahremiyet ve tedavi reddi gibi hakları.

Hekimin tıbbi müdahale sırasında göstermesi gereken özen yükümlülüğü ve buna aykırılıktan doğan sorumluluk.

Her gerçek ve tüzel kişinin hak ve borç sahibi olabilme yeteneği.

Bir hakkın amacına aykırı olarak başkasına zarar vermek veya haksız çıkar sağlamak için kullanılması.

Tarafların yargılamada iddia ve savunmalarını ileri sürme, delil sunma ve karar gerekçesini öğrenme hakkı.

Hukuk normunun anlamının ve kapsamının belirlenmesi faaliyetidir. Lafzi, tarihi, sistematik, amaçsal (teleolojik) yorum yöntemleri kullanılır.

Hukuki sonuç doğurmaya yönelik irade beyanıdır. Tek taraflı (vasiyetname) veya çok taraflı (sözleşme) olabilir. Geçerlilik şartları olarak ehliyet, irade beyanı, hukuka uygunluk ve şekil aranır.

Hakimin somut olayda adalete uygun karar vermesi ilkesidir. Kanunda boşluk bulunması halinde hakim, hakkaniyete göre karar verir. TMK madde 4 ile düzenlenmiştir.

Hukuka aykırı yollarla elde edilen ve yargılamada kullanılamayan kanıtlardır. İşkence ile alınan ifade, izinsiz telefon dinleme gibi yollarla elde edilen deliller bu kapsamdadır.

Hukuka aykırı bir fiil sonucunda ortaya çıkan zararı giderme yükümlülüğüdür. Kusur sorumluluğu ve kusursuz sorumluluk olmak üzere iki temel türü vardır.

Hukuk davalarının yargılama usulünü düzenleyen temel kanundur. 6100 sayılı Kanun olup dilekçeler aşaması, ön inceleme, tahkikat, sözlü yargılama ve hüküm aşamalarını düzenler.

Davanın doğru kişiye karşı açılması gerekliliğidir. Yanlış kişiye karşı açılan dava husumet yokluğu nedeniyle reddedilir; bu duruma husumet yanılgısı denir.

Hakimin tarafsızlığından kuşku duyulması halinde tarafların hakimin davadan çekilmesini talep etmesidir. Hakimin taraflarla akrabalığı, maddi ilişkisi veya önceden görüş bildirmesi ret sebepleridir.

İki veya daha fazla taraf arasında hak ve yükümlülükler konusunda çıkan anlaşmazlıktır. Dava, arabuluculuk, tahkim veya uzlaşma yoluyla çözülebilir.

Hukuk profesörlerinin veya uzmanların bir dava hakkında hazırladığı bilimsel görüş raporu.

Dava açma, itiraz ve başvuru gibi hukuki işlemler için kanunda öngörülen zaman dilimleri.

Taraflar arasında hak veya borç konusunda ortaya çıkan hukuki uyuşmazlık.

Hukuk davalarında kullanılan senet, tanık, bilirkişi, keşif ve yemin gibi delil türleri.

Kanun hükümlerinin anlamının belirlenmesinde kullanılan yorum teknikleri.

Dava, arabuluculuk, tahkim ve uzlaşma gibi uyuşmazlık çözüm mekanizmaları.

Tek taraflı, çok taraflı, tasarruf ve borçlandırıcı işlem gibi hukuki işlem çeşitleri.

Hayvanların korunması, bakımı ve hayvanlara eziyet edilmesinin önlenmesine ilişkin hukuki düzenlemeler.

Hükümlünün belirli süreyle ceza infaz kurumunda tutulmasını gerektiren özgürlüğü bağlayıcı ceza.

Başkasına ait taşınır bir malı, rızası olmaksızın kendisine veya başkasına yarar sağlamak amacıyla bulunduğu yerden alma suçu.

Bir kimseye onur, şeref ve saygınlığını rencide edecek nitelikte somut bir fiil veya olgu isnat etme ya da sövme suçu.

Sanık hakkında verilen mahkumiyet hükmünün açıklanmasının ertelenmesidir. Denetim süresi içinde suç işlenmezse mahkumiyet hükmü düşer; suç işlenirse hüküm açıklanır.

Kullanılmazsa hakkın sona ermesine yol açan ve hakim tarafından re'sen dikkate alınan süre.

Mahkeme ve icra işlemleri için devlete ödenen yasal ücret.

Devlet faaliyetlerinin hukuk kurallarına bağlı olduğu, yargısal denetimin sağlandığı yönetim ilkesi.

Hükmün Açıklanmasının Geri Bırakılması — mahkumiyet kararı verilir ancak belirli koşullarla açıklanması ertelenir.

Failin haksız bir fiilin meydana getirdiği hiddet veya şiddetli elemin etkisi altında suç işlemesidir. TCK madde 29a göre cezada indirim uygulanır; ağır tahrikte indirim oranı artar.

İş sözleşmesinin derhal feshini haklı kılan, ahlak ve iyi niyet kurallarına aykırılık gibi ağır sebepler.

Hukuk düzeni tarafından bir sonuç bağlanan her türlü olaydır. Doğum, ölüm, deprem gibi doğa olayları ile hukuki fiiller ve hukuki işlemler hukuki olayın alt türleridir.

Ağırlaştırılmış müebbet hapis, müebbet hapis ve süreli hapis cezası olmak üzere üç türü vardır. TCK madde 46-48 ile düzenlenmiştir.

Bir hakkın belirli süre içinde kullanılmaması halinde doğrudan sona ermesine neden olan kesin süre.

Kişiler arasındaki haberleşmenin hukuka aykırı olarak dinlenmesi veya kayda alınması suçu.

Hukuka aykırı bir eylemle başkasına zarar vererek tazminat yükümlülüğü doğuran olay.

Bir kişinin hukuka aykırı ve kusurlu bir fiille başka bir kişiye zarar vermesidir. Zarar veren, verdiği zararı tazmin etmekle yükümlüdür. TBK madde 49 ile düzenlenmiştir.

Alacaklının zilyetliğinde bulunan borçluya ait taşınır malları alacağına karşılık tutma hakkı.

Dürüstlük kurallarına aykırı ticari uygulamalarla rakiplere veya tüketicilere zarar verme.

Dürüstlük kurallarına aykırı iş ve ticaret uygulamalarıyla rakiplere zarar verme eylemi.

Devlete ait olup çeşitli amaçlarla tahsis edilen veya satışa konu olan taşınmaz mallar.

Birden fazla kişinin paylı mülkiyet olarak sahip olduğu taşınmaz.

Tüketicinin karar verme yeteneğini bozan veya bozma ihtimali olan aldatıcı ve agresif uygulamalar.

Kamu hizmetinin kötü, geç veya hiç işlememesi nedeniyle idarenin sorumluluğu.

Borçlunun üçüncü kişilerdeki alacak veya haklarının haczini bildiren resmi yazı.

Borçlunun ve ailesinin yaşamı için zorunlu olan ve haczi kanunen yasak olan mal ve haklar.

İcra takibinde borçlunun yaşamını sürdürmesi için haczedilmesi yasak olan mallar.

Borçlunun mal ve haklarına icra müdürlüğü tarafından el konulması işlemi.

Aldatıcı veya dürüstlük kurallarına aykırı diğer davranışlarla ekonomik rekabetin kötüye kullanılmasıdır. TTK madde 54-63 arasında düzenlenmiş olup tespit, men, eski hale iade ve tazminat davaları açılabilir.

Hayvanın verdiği zararlardan sahibinin kusursuz olarak sorumlu tutulması.

Hukuka aykırı fiille başkasına zarar veren kişinin tazminat ödeme yükümlülüğü.

Karşılıksız yolcu taşıma sırasında meydana gelen zararlarda tazminatın indirilmesi durumudur.

Bir davranışın hukuk düzenince korunan bir hakkı veya menfaati ihlal etmesi.

İlk derece mahkeme kararına karşı Bölge Adliye Mahkemesi'ne yapılan başvuru (ikinci derece yargı).

Dava sonuçlanana kadar hak kaybını önlemek için mahkemece alınan geçici koruma önlemi.

Bir ülkede suç işleyen kişinin yargılanmak üzere başka bir ülkeye teslim edilmesi talebi.

Bir hak kazanımında karşı tarafın hakkının olmadığını bilmeme veya bilemeyecek durumda olma.

Mahkemelerin benzer davalarda verdikleri kararlarla oluşan hukuki yorum ve uygulamalardır. İçtihadı birleştirme kararları tüm mahkemeleri bağlar ve kanun boşluklarının doldurulmasında önem taşır.

Hukuki ilişkilerde tarafların dürüst ve namuslu davranma yükümlülüğüdür. TMK madde 2ye göre herkes haklarını kullanırken ve borçlarını yerine getirirken dürüstlük kurallarına uymak zorundadır.

İlk derece mahkemesi kararlarına karşı bölge adliye mahkemesine yapılan başvuru.

Davada iddia edilen vakıanın hangi tarafça kanıtlanması gerektiğini belirleyen kural.

Şüphelinin kolluk veya savcılık tarafından dinlenmesi; ayrıca tanığın beyanı.

Şüpheli veya sanığın iletişiminin, hakim veya mahkeme kararıyla denetlenmesidir. Belirli katalog suçlarda uygulanır ve elde edilen bulgular delil olarak kullanılabilir.

Birden fazla suçun bir arada bulunması halinde cezaların nasıl belirleneceğine ilişkin kurallar bütünü.

Cumhuriyet savcısının, şüpheli hakkında kamu davasının açılmasını talep ettiği resmi belge.

Soruşturma veya kovuşturmada şüphelinin iletişiminin tespiti, dinlenmesi ve kayda alınması.

Kesinleşmiş mahkeme kararlarının uygulanması; özellikle hapis cezasının çektirilmesi.

Birden fazla kişinin suçun işlenmesine birlikte katılması; azmettirme, yardım etme gibi türleri vardır.

İşçinin işyerinde veya işin yürütümü nedeniyle meydana gelen ve bedensel ya da ruhsal zarara yol açan olay.

Bir karara veya işleme karşı üst makama yapılan hukuki başvuru.

İşçinin işverenden alacağı kalmadığını beyan eden belge. İş hukukunda tartışmalıdır.

İşçi ile işveren arasında kurulan, işçinin bağımlı olarak iş görmeyi üstlendiği sözleşme.

Geçersiz feshe uğrayan işçinin mahkeme kararıyla işine geri dönmesi talebi ve hakkı.

İş hukukundan kaynaklanan uyuşmazlıkları çözmekle görevli özel mahkeme.

Otuz ve üzeri işçi çalıştıran işyerlerinde en az altı ay kıdeme sahip işçinin feshe karşı korunması.

İşlemediğini bildiği halde bir kimseye suç isnat etme suçu.

Sigortalının işyerinde veya işin yürütümü nedeniyle meydana gelen ve sigortalıyı bedenen veya ruhen engelli hale getiren olaydır. İşveren SGKya derhal bildirmekle yükümlüdür.

İşyerlerinde çalışanların sağlığını korumak ve iş kazalarını önlemek amacıyla alınması gereken tedbirlerin bütünüdür. 6331 sayılı Kanun ile düzenlenmiştir.

İş hukukundan kaynaklanan uyuşmazlıkları çözümlemekle görevli özel mahkemedir. İşçi-işveren arasındaki alacak davaları, işe iade davaları ve SGK uyuşmazlıkları bu mahkemede görülür.

İşyerlerinde iş sağlığı ve güvenliği konularında karar almak üzere kurulan zorunlu kurul.

Otuz ve daha fazla işçi çalıştıran işyerlerinde geçerli neden olmadan işçinin çıkarılamamasını sağlayan koruma.

İşçinin ücret, fazla mesai, kıdem ve ihbar tazminatı gibi alacaklarını talep ettiği dava.

İş davalarında ispat yükü ve delil değerlendirmesine ilişkin özel kurallar.

İstihdam politikaları, İŞKUR ve işsizlik sigortasına ilişkin hukuki düzenlemeler.

İş kazasının SGK ve yetkili makamlara bildirilmesi gereken yasal süreler.

İş kazasının işveren tarafından SGK'ya ve ilgili makamlara süresi içinde bildirilmesi yükümlülüğü.

Kesinleşmiş ceza ve güvenlik tedbirlerinin yerine getirilmesine ilişkin hukuki kurallar.

İşyerinin tamamının veya bir bölümünün hukuki bir işleme dayalı olarak başka birine devri halinde mevcut iş sözleşmelerinin yeni işverene geçmesidir.

İşçinin işverenin meşru menfaatlerini koruma, sır saklama ve rekabet etmeme yükümlülüğünü ifade eden iş hukuku ilkesidir.

İşçi veya işverenin iş sözleşmesini sona erdirmesidir. Haklı nedenle derhal fesih ve geçerli nedenle bildirimli fesih olmak üzere iki ana türü vardır.

Kadının evliliğin sona ermesinden itibaren üç yüz gün dolmadan yeniden evlenememesi süresi.

Boşanma sonrası velayeti almayan eşin çocuğun bakım ve eğitim giderleri için ödediği nafaka.

Alacaklının alacak hakkından vazgeçerek borçluyu borçtan kurtarması.

Yanılma, aldatma veya korkutma sonucu iradenin sakatlanması; sözleşmenin iptaline yol açabilir.

Alacaklının alacağından vazgeçerek borçluyu borçtan kurtarmasıdır. Alacaklı ile borçlu arasında yapılan bir sözleşmeyle gerçekleşir ve borcu sona erdirir.

Sözleşmenin kurulmasında tarafların iradesini sakatlayan durumlardır. Yanılma, aldatma ve korkutma olmak üzere üç türü vardır.

Borçlunun kusuru olmaksızın edimini yerine getirmesinin imkansız hale gelmesi.

Arazi ve arsaların planlanması, düzenlenmesi ve yapılaşma koşullarının belirlenmesi.

Bir parselin imar planına göre yapılaşma koşullarını gösteren belgedir. Emsal değeri, kat adedi, yapı düzeni, çekme mesafeleri gibi bilgileri içerir.

Başkasına ait bir mal üzerinde kullanma ve yararlanma hakkı veren sınırlı ayni hak.

Bir taşınmaz lehine diğer taşınmaz üzerinde kurulan ve yararlanma imkanı veren sınırlı ayni hak.

Bir taşınmaz lehine diğer taşınmaz üzerinde kurulan sınırlı ayni haktır. Geçit hakkı, kaynak hakkı, intifa hakkı ve üst hakkı başlıca irtifak hakkı türleridir.

Binanın projesine uygun tamamlandığını ve oturuma hazır olduğunu gösteren resmi belge.

Paylı veya elbirliği mülkiyetindeki taşınmazın ortaklığının giderilmesi davası.

İdarenin tek taraflı irade açıklamasıyla hukuki sonuç doğuran işlemi (atama, ruhsat, ceza vb.).

Hukuka aykırı idari işlemlerin iptali için idare mahkemesine açılan dava.

Devlet idaresinin merkezi ve yerinden yönetim kuruluşlarından oluşan organik bütünlüğü ilkesi.

İdarenin eylem ve işlemleriyle bireylere verdiği zararları tazmin etme yükümlülüğüdür. Hizmet kusuru ve kusursuz sorumluluk olmak üzere iki temel sorumluluk esası vardır.

Arazi kullanımı, yapılaşma koşulları ve kentsel planlama kurallarını düzenleyen hukuk dalı.

İdarenin kamu düzeni, güvenlik ve sağlık alanlarında özel sektör üzerindeki denetim yetkisi.

İdarenin işlem ve eylemlerinden doğan uyuşmazlıkları çözmekle görevli yargı kolu.

İdarenin hukuka aykırı bireysel işleminin yargısal yollarla ortadan kaldırılması.

İdari işleme karşı dava açmadan önce tüketilmesi gereken idari itiraz yolları.

İdari para cezası gibi yaptırımların cebri icra yoluyla tahsili.

İdari işlemin hukuka uygunluğunun denetlendiği yetki, şekil, sebep, konu ve maksat unsurları.

Devletin hizmet kusuru veya kusursuz sorumluluk ilkesi gereği vatandaşa verdiği zararı tazmin borcu.

İdarenin hukuka aykırı işlem veya eylemleriyle verdiği zararları tazmin yükümlülüğü.

İdare tarafından mahkeme kararına gerek olmaksızın verilen parasal yaptırım.

İdarenin kamu hizmeti amacıyla özel hükümler içeren sözleşmeler yapması.

İdarenin işlem ve eylemlerinden doğan uyuşmazlıkları çözmekle görevli yargı kolu.

İdari işlemlerin hukuka aykırılığı nedeniyle iptalini talep eden dava ile bir hakkın tesciline ilişkin talepleri kapsayan dava türüdür. İdari yargıda açılır.

İdare tarafından kanunla yetkilendirilmiş hallerde, yargı kararına gerek kalmaksızın uygulanan müeyyidelerdir.

Merkezi idarenin, yerinden yönetim kuruluşları üzerinde sahip olduğu denetim ve gözetim yetkisidir.

Mahkeme kararlarının veya borçların zorla yerine getirilmesi süreci.

Haksız yere itiraz eden borçlunun veya haksız takip yapan alacaklının ödemekle yükümlü olduğu tazminat.

Kesinleşmiş mahkeme kararına dayanarak başlatılan icra takibi.

Borca batık şirketin iyileştirme projesi sunarak iflas kararının ertelenmesini talep etmesi.

Mahkeme kararı olmaksızın alacaklının doğrudan icra dairesine başvurarak başlattığı takip.

Haczedilen malın borçluya değil üçüncü kişiye ait olduğunun tespiti için açılan dava.

Taahhüdü ihlal, nafaka borcunu ödememe gibi icra hukukundaki suçları yargılayan mahkeme.

Alacağın tahsili için başvurulan icra yollarıdır. İlamlı icra, ilamsız icra (genel haciz yolu, kambiyo senetlerine özgü haciz yolu) ve iflâs yolu olmak üzere sınıflandırılır.

Hacizli mal üzerinde mülkiyet veya hak iddia eden üçüncü kişinin açtığı davadır. Haczedilen malın borçluya değil kendisine ait olduğunu ispat etmeyi amaçlar.

İcra ve iflas sürecinde borçlu veya üçüncü kişilerin işlediği suçlar.

İcra ve iflas işlemlerini yürüten, haciz ve satış gibi icra işlemlerini gerçekleştiren kamu birimi.

Mahkeme kararı veya ilam niteliğindeki belgeye dayanan icra takip yolu.

Haczedilen malların icra müdürlüğü tarafından açık artırma yoluyla satışı.

Tacir borçlunun iflasını istemek suretiyle alacağın tahsili.

İcra ve iflas dairelerinin işlemlerine karşı şikayetleri ve icra hukukundan doğan uyuşmazlıkları inceleyen mahkeme.

Borçlunun borcunu ödeyemeyecek durumda olduğunun mahkemece tespit edilmesiyle başlayan süreç.

Ticaret mahkemesinin borçlunun tüm malvarlığını tasfiye etmesine karar vermesi. Tacirler için geçerlidir.

Alacaklının alacağını güvence altına almak için mahkemeden talep ettiği geçici koruma tedbiri.

Borçlunun kambiyo senedindeki imzanın kendisine ait olmadığını ileri sürmesi.

Taşınmaz üzerinde alacağı güvence altına almak için kurulan sınırlı ayni hak.

İflasına karar verilen borçlunun mal varlığının yönetildiği ve alacaklılara dağıtıldığı hukuki yapı.

Borçlunun itirazının genel mahkemede dava açılarak ortadan kaldırılması.

Borçlunun ödeme emrine yaptığı itirazın icra mahkemesince incelenerek kaldırılması.

Borçlunun ödeme emrine itiraz etmemesi veya itirazın kaldırılması ile icra takibinin hukuki açıdan bağlayıcı hale gelmesidir.

İş sözleşmesinin bildirim süresine uyulmadan feshedilmesi halinde ödenmesi gereken tazminat.

İşyerinde çalışanların sağlığını ve güvenliğini korumaya yönelik alınması gereken önlemler bütünü.

İş güvencesi kapsamındaki işçinin feshin geçersizliğini ileri sürerek açtığı davadır. Mahkemece feshin geçersizliğine karar verilirse işçi işe başlatılmak zorundadır; aksi halde tazminat ödenir.

İşyerinin veya bir bölümünün hukuki bir işleme dayalı olarak başka birine devredilmesi; işçilerin hakları korunur.

Borcun ifasının borçlunun kusuru olmaksızın objektif olarak olanaksız hale gelmesi.

Yaralanma sonucu kişinin çalışma kapasitesindeki azalma nedeniyle talep edilen tazminat.

Hukuka aykırı fiil ile ortaya çıkan zarar arasındaki neden-sonuç ilişkisi.

Yaralanma veya sakatlık nedeniyle kişinin çalışma kapasitesindeki kalıcı veya geçici azalma.

İş kazası veya meslek hastalığı sonucu işçinin uğradığı zararın işverenden tazmini.

İdarenin, bir kamu hizmetinin özel kişilerce yürütülmesini belirli süre ve koşullarla devrettiği sözleşmedir.

Belirli hallerde işçinin çalışma ve işverenin ücret ödeme yükümlülüğünün geçici olarak durması halidir.

İşyerinde iş sağlığı ve güvenliği hizmetlerini yürütmek üzere görevlendirilen, belirli niteliklere sahip mühendis veya teknik elemandır.

İşçi ile işveren arasında iş ilişkisinden kaynaklanan ve çözülemeyen hukuki anlaşmazlıklardır.

Kişilik haklarını ihlal eden veya hukuka aykırı internet içeriklerinin kaldırılması.

Mahkeme veya BTK kararıyla internet sitelerine veya içeriklere erişimin engellenmesidir. 5651 sayılı Kanun ile düzenlenmiş olup kişilik hakları ihlali, ulusal güvenlik ve kamu ahlakı gerekçeleriyle uygulanabilir.

İlacın tedavi edici etkisi dışında ortaya çıkan istenmeyen fizyolojik tepkiler.

Çevreyi kirleten kişi veya kuruluşun kirliliğin giderilmesi masraflarını karşılaması ilkesi.

Kişinin yaşamı, sağlığı, şerefi, özgürlüğü gibi varlıkları üzerindeki hakları.

Devletin örgütlenmesi ve bireyle devlet arasındaki ilişkileri düzenleyen hukuk dalıdır. Anayasa, idare, ceza, vergi ve uluslararası kamu hukuku başlıca alt dallarıdır.

Kesinleşmiş kararlardaki hukuka aykırılıkların giderilmesi için Adalet Bakanlığının istemi üzerine Yargıtay Cumhuriyet Başsavcısının başvurduğu olağanüstü kanun yoludur.

Yeni çıkan kanunun, yürürlüğe girmesinden önceki olaylara uygulanmaması ilkesidir. Ceza hukukunda lehe kanun istisnası dışında temel bir hukuk güvenliği prensibidir.

Tüm bireylerin hukuk kuralları karşısında eşit muamele görmesi ilkesidir. Pozitif ayrımcılık durumları hariç, hiç kimseye ayrıcalık tanınamaz ve kimse dezavantajlı konuma düşürülemez.

Hem özel hukuk hem de kamu hukuku özelliklerini birlikte taşıyan hukuk dallarıdır. İş hukuku, çevre hukuku, tüketici hukuku, sağlık hukuku karma hukuk dalları olarak kabul edilir.

Yürürlükteki hukuk kurallarına uygun olarak elde edilmiş ve kişinin mal varlığına girmiş haklardır. Sonradan yapılan kanun değişiklikleri kazanılmış hakları ortadan kaldıramaz.

Bir mahkeme kararına karşı başvuru yollarının tükenmesi veya süresinin geçmesi.

Fiil ehliyeti kısıtlanan kişiler için vasi atanması ve vesayet altına alma süreci.

Sahibi dışında kimsenin kullanamayacağı ve devredilemeyen kişisel haklar.

Savcılığın iddianame hazırlamasından sonra başlayan ceza yargılama süreci.

Bir kimseyi hukuka aykırı olarak bir yere gitmek veya bir yerde kalmak özgürlüğünden yoksun bırakma suçu.

Bir kimsenin konutuna, konutunun eklentilerine rızası olmadan girme veya rızayla girdikten sonra çıkmama suçu.

Hükümlünün cezasının belirli bir kısmını iyi halle çektikten sonra denetim altında serbest bırakılmasıdır. Denetim süresinde yükümlülüklere uyulmazsa hükümlü tekrar cezaevine alınır.

Suç oluşturmayan ancak hukuka aykırı olan fiillere uygulanan idari yaptırımları düzenleyen kanun.

Soruşturma veya kovuşturma kapsamında şüpheli veya sanığın bazı haklarının kısıtlanmasına ilişkin mahkeme kararıdır. Yurt dışı çıkış yasağı, adli kontrol tedbirleri bu kapsamdadır.

Başkasının vücuduna acı veren veya sağlığını bozan kasten gerçekleştirilen eylem.

En az 1 yıl çalışmış işçiye yasal koşullar dahilinde ödenen tazminat (her yıl için 1 brüt maaş).

Suçun kanuni tanımındaki unsurların bilerek ve istenerek gerçekleştirilmesi.

Yargıtay kararlarına karşı başvurulan olağanüstü kanun yolu.

Katma Değer Vergisi; mal ve hizmet teslimlerinde her aşamada alınan dolaylı tüketim vergisi.

Hakimin uyuşmazlık konusu yer veya şeyi bizzat inceleyerek bilgi edinmesi delil türü.

Hakimin dava konusu olay veya nesneyi yerinde incelemesidir. Taşınmaz davalarında, iş kazası davalarında ve sınır uyuşmazlıklarında sıklıkla başvurulan delil türüdür.

Belirli işlerin görülmesi veya mal varlığının yönetilmesi için mahkemece atanan kişi.

Velayet hakkı olmayan ebeveynin çocukla görüşme ve iletişim kurma hakkı.

Akıl hastalığı, israf, alkol bağımlılığı gibi nedenlerle kişinin fiil ehliyetinin sınırlandırılması.

Aile içi şiddet mağdurları için verilen uzaklaştırma ve koruma tedbirleri.

Bir kişinin başkasının borcunu ödemeyi üstlendiği teminat sözleşmesi.

Kiraya verenin bir şeyin kullanılmasını kiracıya bıraktığı, kiracının bedel ödediği sözleşme.

Kira bedelinin güncel koşullara uygun olarak yeniden belirlenmesi için açılan dava.

Bir kişinin borçlunun borcunu ödemeyi üstlendiği teminat sözleşmesi.

Borçlarını ödeyemeyen şirketin alacaklılarıyla anlaşarak yeniden yapılandırma yapması (İİK m.285+).

Çek, poliçe ve bono gibi kanunen düzenlenmiş kıymetli evrak türleri.

Ortakların belirli ekonomik çıkarlarını karşılıklı yardım ve dayanışma ile gerçekleştirmek üzere kurdukları tüzel kişilik.

Bankada yeterli karşılığı bulunmaması nedeniyle ödenemeyen çekin hukuki ve cezai sonuçları.

Bir kişinin tüm hak ve borçlarını bir bütün olarak devralan kişi; en yaygın örneği mirasçıdır.

Hukuka aykırı bir sonuca sebebiyet veren kast veya ihmal.

Poliçe, bono ve çek olmak üzere ticari hayatta yaygın kullanılan kıymetli evraklar.

Borçlarını ödeyemeyen işletmenin alacaklılarla anlaşarak borçlarını yapılandırması.

Halka açık şirketlerin zorunlu bildirimlerini yayımladıkları elektronik platform.

Ortaklarının ekonomik çıkarlarını korumak amacıyla kurulan kooperatiflerin hukuki düzenlemesi.

Mahkeme kararının olağan kanun yollarına başvurulmadan kesinleşmesi veya kanun yollarının tükenmesiyle elde ettiği niteliktir. Aynı taraflar arasında aynı konuda yeniden dava açılmasını engeller.

Kiracı ile kiraya veren arasındaki kira bedelinin mahkemece belirlenmesi davası.

Kiraya verenin yasal sebeplere dayanarak kiracının taşınmazı boşaltmasını sağlama süreci.

Bir binanın bağımsız bölümleri üzerinde kurulan mülkiyet hakkıdır. Her bağımsız bölüm ayrı bir taşınmaz olarak tapu siciline kaydedilir. 634 sayılı Kat Mülkiyeti Kanunu ile düzenlenmiştir.

Riskli yapı ve alanların yıkılarak yeniden inşa edilmesine ilişkin hukuki süreç.

Bir yapıdaki bağımsız bölümlerin ayrı ayrı mülkiyet konusu yapılmasını sağlayan hukuki işlem.

Devletin kamu yararı gerekçesiyle el koyduğu taşınmazın bedelinin belirlenmesi.

Komşu taşınmaz sahipleri arasında gürültü, ağaç dalları, su akışı gibi konulardaki ihtilaflar.

Taşınmaz malların sınırlarını ve mülkiyet durumlarını belirleyerek haritaya işleme faaliyeti.

Devletin kamu yararı amacıyla özel mülkiyetteki taşınmazı bedeli karşılığında satın alması.

Devletin veya kamu tüzel kişilerinin kamu yararı amacıyla özel mülkiyetteki taşınmazları bedeli karşılığında zorla edinmesidir. Anayasa madde 46 ile düzenlenmiştir.

Henüz yapılmamış veya tamamlanmamış bir binada bağımsız bölümler üzerinde kurulan irtifak hakkı.

Konut edinimi amacıyla kullandırılan ve taşınmaz teminatıyla güvence altına alınan kredi.

Kredi kartı kullanımından doğan haksız faiz, aidat veya usulsüz işlem kaynaklı tüketici uyuşmazlıkları.

Kredi kartı kullanımı, borçlanma limitleri ve itiraz süreçlerine ilişkin hukuki düzenlemeler.

İş yeri dışında yapılan satışlarda tüketiciye tanınan 14 günlük cayma hakkını içeren satış türüdür.

Tüketicinin konutun tesliminden önce bedelin tamamını veya bir kısmını ödemeyi taahhüt ettiği sözleşme.

İdarenin faaliyetleri hakkında vatandaşları bilgilendirme ve şeffaflık yükümlülüğü.

Kamu görevlilerinin görevleri sırasında verdikleri zararlardan kaynaklanan hukuki sorumluluk.

İdarenin işlem ve eylemlerine karşı şikayet üzerine inceleme yapan bağımsız kurum.

Kamu görevlilerinin görevlerini yerine getirirken verdikleri zararlardan dolayı tabi oldukları hukuki sorumluluktur.

Kamusal faaliyetlerin yürütülmesine atama veya seçilme yoluyla sürekli, süreli veya geçici olarak katılan kişi.

Devlet kurumlarının mal ve hizmet alımı veya yapım işleri için düzenlediği resmi satın alma süreci.

Devletin ve kamu kuruluşlarının mal ve hizmet alımı ile yapım işleri için düzenlediği rekabetçi ihale sürecidir. 4734 sayılı Kamu İhale Kanunu ile düzenlenmiştir.

Borçlarını vadesi geldiği halde ödeyemeyen veya ödeyememe tehlikesiyle karşı karşıya olan borçlunun, alacaklılarıyla anlaşarak borçlarını yeniden yapılandırmasıdır. Mahkeme denetiminde gerçekleşir.

Bir binadaki bağımsız bölümler üzerinde kurulan ve tapuya tescil edilen mülkiyet hakkı.

Çek, senet gibi kambiyo senetlerine dayanan özel icra takip yolu.

Zarar verenin kusuru olmasa dahi tazminat ödemekle yükümlü tutulmasıdır. Tehlike sorumluluğu, hayvan bulunduranın sorumluluğu ve yapı malikinin sorumluluğu başlıca örneklerindendir.

Kişilik haklarına saldırı halinde talep edilebilen maddi ve manevi tazminat.

İş kazası veya meslek hastalığı sonucu çalışma gücünün kalıcı olarak azalması; sürekli gelir bağlanmasını gerektirir.

Araç sahibinin kendi aracında oluşan hasarları güvence altına alan isteğe bağlı sigorta türü.

Zarara neden olan tarafların kusurluluğunun yüzdesel olarak belirlenmesi.

Mal ve hizmet teslimlerinde, her aşamada yaratılan katma değer üzerinden alınan dolaylı bir vergidir. Türkiyede genel KDV oranı %20 olup indirimli oranlar da uygulanmaktadır.

Kripto varlık alım satımı ve transferlerinden doğan kazançların vergilendirilmesi.

Sermaye şirketleri, kooperatifler, kamu iktisadi teşebbüsleri gibi kurumların kazançları üzerinden alınan dolaysız bir vergidir. Türkiyede genel kurumlar vergisi oranı %25 olarak uygulanmaktadır.

Mal ve hizmet teslimlerinde alınan dolaylı vergi türü.

KVKK kapsamında kişisel verilerin hukuka uygun olarak işlenebilmesi için gereken koşullar.

Dağıtık defter teknolojisi kullanılarak oluşturulan dijital varlık.

Kimliği belirli veya belirlenebilir gerçek kişiye ilişkin her türlü bilgi.

Kişisel Verilerin Korunması Kanunu; kişisel verilerin işlenmesi ve korunmasına ilişkin temel düzenleme.

Veri sorumlusunun kişisel verileri işlemeden önce ilgili kişiyi bilgilendirme zorunluluğudur. Veri sorumlusunun kimliği, işleme amacı, aktarılacak kişiler ve haklar hakkında bilgi verilmelidir.

Tıbbi müdahale sırasında veya sonrasında ortaya çıkan ve öngörülebilen ancak önlenemeyen istenmeyen sonuç.

Kişinin fiziksel veya ruhsal sağlığına ilişkin her türlü veri.

En az 1, en fazla 50 ortakla kurulan, sermayesi esas sermaye paylarına bölünmüş şirket türü.

Bir veya daha çok gerçek veya tüzel kişi tarafından en az 50.000 TL sermaye ile kurulan, esas sermayesi belirli olan sermaye şirketidir. Ortaklar şirket borçlarından sorumlu değildir.

Maden arama, işletme ruhsatı ve çevresel yükümlülüklere ilişkin hukuki düzenlemeler.

Verginin hesaplanmasında esas alınan parasal tutar veya miktar.

Vadesi gelmiş, ödenmesi gereken borç veya alacak.

Ülkesinden ayrılmak zorunda kalan kişilerin uluslararası koruma statüsüne ilişkin hukuki düzenlemeler.

Tarafların gerçek iradelerini gizleyerek görünürde farklı bir işlem yapmaları; danışıklı dövüş.

Şüpheli veya sanığın ceza davasında savunmasını yapan avukat.

Sanığa veya şüpheliye isnat edilen, yüklenen suç fiili.

Suçta kullanılan veya suçtan elde edilen eşya ya da kazancın devlet tarafından el konulması.

Bir saldırıya karşı kişinin kendisini veya başkasını korumak için orantılı güç kullanması.

Daha önce kasıtlı suçtan mahkum olmuş kişinin yeni bir kasıtlı suç işlemesi halinde uygulanan ağırlaştırılmış infaz rejimidir. Koşullu salıverilme süresi uzar ve denetimli serbestlik süresi artar.

Ceza yargılamasında şüpheli veya sanığın avukatının sahip olduğu haklar.

Suç mağdurunun ceza yargılamasında sahip olduğu haklar ve koruma tedbirleri.

Başkasına ait taşınır veya taşınmaz malı kısmen veya tamamen yıkma, tahrip etme, bozma suçu.

Suçtan zarar gören ve şikayetçi olan kişi.

Sanığın suçlu bulunarak cezalandırılmasına ilişkin mahkeme kararı.

İşin niteliğinden kaynaklanan ve sürekli tekrarlanan bir sebeple ortaya çıkan hastalık.

İşyerinde bir çalışana yönelik sistematik psikolojik baskı, yıldırma ve taciz uygulaması.

Yargılama faaliyetinin usul ve esaslarını düzenleyen hukuk dalıdır. Hukuk muhakemesi, ceza muhakemesi ve idari yargılama usulü olmak üzere üç ana dalı vardır.

İşyerinde bir çalışana yönelik sistematik psikolojik baskı ve yıldırma eylemleri.

İş kazası veya meslek hastalığı sonucu oluşan kalıcı iş göremezlik durumu.

İşyerinde bir çalışana yönelik sistematik ve sürekli olarak uygulanan baskı, dışlama ve yıldırma davranışlarıdır. İşveren mobbingi önlemekle yükümlüdür; mağdur tazminat talep edebilir.

Yılın belirli dönemlerinde tekrarlanan işler için kurulan iş ilişkisi.

Yılın belirli dönemlerinde düzenli olarak tekrarlanan ve mevsim koşullarına bağlı işlerde kurulan iş ilişkisidir.

Boşanma halinde eşlerin evlilik süresince edindikleri malların paylaşılması.

Eşlerin yasal mal rejimi yerine farklı bir mal rejimi seçmek için noter huzurunda yaptıkları sözleşme.

Evlilik birliğinin sona ermesiyle eşler arasındaki mal varlığının tasfiye edilmesi.

Birden fazla borçlunun borcun tamamından ayrı ayrı sorumlu olması.

Birden fazla borçlunun alacaklıya karşı borcun tamamından sorumlu olmasıdır. Alacaklı borcun tamamını dilediği borçludan talep edebilir; ödeme yapan borçlu diğerlerine rücu edebilir.

Bir işletmenin mal veya hizmetlerini diğerlerinden ayırt etmeye yarayan işaret.

Bir işaretin ticari marka olarak korunması için Türk Patent ve Marka Kurumuna yapılan başvuru.

Avukatla hukuki ilişkiye giren kişinin sahip olduğu haklardır. Bilgilendirilme, dosyayı inceleme, avukatı azletme ve sır saklama talebi başlıca müvekkil haklarıdır.

Başkasına ait arazi üzerinde yapı inşa etme ve bu yapının mülkiyetine sahip olma hakkı.

Ölümüyle mirasın açılmasına sebep olan kişi; miras bırakan.

Taşınmaz üzerindeki yapı veya ağaç gibi bütünleyici parçaların kime ait olduğunun tespiti davası.

Tarafların eş zamanlı fiziksel varlığı olmaksızın uzaktan iletişim araçlarıyla kurulan sözleşme.

Tüketici ile satıcının eş zamanlı fiziki varlığı olmaksızın uzaktan iletişim araçlarıyla kurulan sözleşmedir. İnternet alışverişi bu kapsamdadır ve 14 günlük cayma hakkı tanır.

Yasal veya atanmış mirasçının mirası kabul etmemesi işlemi.

Devlet memurlarına uygulanan disiplin cezaları ve itiraz yollarını düzenleyen kurallar.

Devlet dairelerinde atama yoluyla sürekli kamu hizmeti gören görevli.

İcra takibinde borçlunun maaşının en fazla dörtte birine haciz konulabilmesi kuralıdır. Nafaka alacakları bu sınırlamadan istisna tutulmuştur.

Borçlunun taşınır malları üzerine konulan haciz ve muhafaza işlemi.

Borçlunun borçlu olmadığının tespiti için açtığı dava.

Bir borcun olmadığını veya sona erdiğini tespit ettirmek için açılan dava.

Mirasçıların kimliklerini ve miras paylarını gösteren resmi belge.

Mirasçının miras bırakanla sağlığında anlaşarak miras hakkından tamamen veya kısmen vazgeçmesi.

Mirasçılar arasında tereke mallarının bölüştürülmesi için açılan dava.

Mirasçıların mirası reddetmek için başvurmaları gereken yasal süre ve usul.

Yasal ve atanmış mirasçıları ve paylarını gösteren resmi belge.

Yasal veya atanmış mirasçının, tereke mallarını elinde bulunduran kişiye karşı açtığı davadır.

Muhtemel mirasçının, miras bırakanla anlaşarak miras hakkından vazgeçmesini düzenleyen sözleşmedir.

Hatalı veya eksik düzenlenen mirasçılık belgesinin mahkeme kararıyla geçersiz kılınmasıdır.

Mirasçıların miras malları üzerinde elbirliği mülkiyetiyle birlikte sahip olduğu ortaklık.

Mirasçıların kanuni veya iradi olarak hak ettikleri miras oranı.

Miras bırakanla mirasçı veya üçüncü kişi arasında resmi şekilde yapılan ölüme bağlı tasarruf.

Mirasçıların miras mallarını aralarında paylaşmak için yaptıkları sözleşme.

Murisin ölümüyle miras hakkına sahip olan yasal veya atanmış kişi.

Yasal mirasçıların miras bırakandan sağlığında aldıkları karşılıksız kazandırmaları miras paylarına mahsup etme yükümlülüğüdür. Eğitim, çeyiz ve işletme devri gibi kazandırmalar denkleştirmeye tabidir.

Mirasçının, terekeye dahil malları haksız olarak elinde bulunduran kişilerden iadelerini talep etme hakkı.

Öngörülemeyen ve önlenemeyen, borçlunun sorumluluğunu ortadan kaldıran olağanüstü olay.

Miras bırakanın mirasçılardan mal kaçırmak için gerçek iradesini gizlediği görünürdeki işlem.

Kişinin ölümü veya gaipliği halinde malvarlığının kimlere ve nasıl intikal edeceğini düzenleyen hukuk dalı.

Kişilik haklarının ihlali nedeniyle duyulan acı ve üzüntünün giderilmesi için açılan dava.

Hukuka aykırı fiil sonucu meydana gelen maddi zararın parasal karşılığının belirlenmesidir. Tedavi giderleri, kazanç kaybı, destekten yoksun kalma gibi kalemler hesaplanır.

Kişilik hakları ihlal edilen veya elem ve ızdırap çeken kişiye hükmedilen tazminatın belirlenmesinde kullanılan kriterlerdir. Olayın ağırlığı, kusur derecesi ve tarafların ekonomik durumu gözetilir.

Kişilik değerlerine yönelik saldırı sonucu duyulan acı ve üzüntünün parasal olarak giderilmesi.

Manevi tazminat miktarının belirlenmesinde mahkemelerin dikkate aldığı kriterler.

Fiili zarar ve yoksun kalınan kazanç olarak ikiye ayrılan maddi zarar kavramı.

Avukat, doktor, mühendis gibi meslek mensuplarının mesleki faaliyetlerinden doğan sorumlulukları.

Alacaklının temerrüt faizinin karşılamadığı ek zararını borçludan talep etmesidir.

Hukuka aykırı eylem sonucu oluşan ekonomik zararın (tedavi gideri, gelir kaybı, hasar vb.) karşılanması.

Kişilik haklarına saldırı sonucu duyulan elem ve üzüntünün parasal olarak giderilmesi.

Zarara uğrayan kişinin zararın oluşmasında veya artmasında kendi kusurunun bulunması.

Motorlu taşıt sahiplerinden taşıtın yaşı ve motor özelliklerine göre yıllık alınan vergi.

İşverenlerin çalışanlarından kestikleri gelir vergisini beyan ettikleri vergi bildirimi.

Sanal dünyalarda oluşan hukuki ilişkileri, mülkiyet haklarını ve kullanıcı davranışlarını düzenleyen alandır.

Dava konusunun değerine göre oransal olarak hesaplanan mahkeme harcı.

Boşanma sonrası eş veya çocuklara ödenen düzenli maddi destek.

Dolandırıcılık suçunun belirli araç veya yöntemlerle işlenmesi halinde uygulanan ağırlaştırılmış ceza.

Haklı bir neden olmaksızın nişanı bozan taraftan talep edilebilecek maddi ve manevi tazminat.

Evlenme vaadini içeren ve hukuki sonuçlar doğuran sözleşme.

Hukuk kurallarının Anayasa, kanun, tüzük, yönetmelik şeklinde üstten alta sıralanması.

Hukuki işlemleri resmi şekilde onaylayan, belgelerin doğruluğunu tasdik eden kamu görevlisi.

Eşsiz dijital varlıkların (Non-Fungible Token) mülkiyet, telif ve vergilendirilmesine ilişkin hukuki çerçevedir.

Suç işlemek amacıyla kurulan yapılanmış örgütler ve bunlara ilişkin cezai düzenlemeler.

Ayıplı mal tesliminde tüketicinin öncelikli olarak kullanabileceği seçimlik haklardandır.

Adli ve tıbbi otopsi işlemlerinin yapılma koşulları, usulü ve hukuki sonuçlarını düzenleyen kurallar.

Paylı mülkiyette paydaşın, satılan payı öncelikli olarak satın alma hakkı.

Mesafeli satışlarda tüketicinin sözleşme öncesinde bilgilendirilmesini sağlayan zorunlu form.

Konutun tesliminden önce bedelin kısmen veya tamamen tahsil edildiği tüketici işlemi.

İcra müdürlüğünün borçluya borcunu ödemesi için gönderdiği resmi bildirim.

Vasiyetname veya miras sözleşmesinin kanunda sayılan sebeplerle geçersiz kılınması davasıdır.

Kişinin ölümünden sonra hüküm doğurmak üzere yaptığı vasiyetname veya miras sözleşmesi.

İş arayanlarla işverenleri bir araya getiren ve geçici iş ilişkisi kurulmasına aracılık eden özel kuruluşlardır.

Mükelleflerin vergi durumları ve uygulamaları hakkında tereddüte düştükleri konularda Gelir İdaresi Başkanlığından aldıkları yazılı görüştür. Bağlayıcı değildir ancak uygulamada yol göstericidir.

Belirli mal gruplarından (akaryakıt, otomobil, alkol, tütün) bir defaya mahsus alınan dolaylı vergi.

Mükelleflerin vergi uygulamalarına ilişkin tereddütlerinin giderilmesi için Gelir İdaresinden aldığı yazılı görüştür.

Tedavisi mümkün olmayan hastanın kendi isteğiyle veya yakınlarının talebiyle hayatına son verilmesi.

Ulaşım, konaklama ve diğer turistik hizmetlerin birlikte sunulduğu sözleşme.

Çalışanın veya eski ortağın belirli süre ve alanda rakip faaliyette bulunmasının yasaklanması.

Piyasada hakim durumun kötüye kullanılmasını ve rekabeti bozucu anlaşmaları yasaklayan hukuk dalı.

Piyasalarda rekabetin korunması ve tekelleşmenin önlenmesine yönelik hukuk dalıdır. Rekabet Kurumu tarafından uygulanır.

Ticari reklamları denetleyen ve haksız ticari uygulamalara yaptırım uygulayan idari kurul.

Haksız ve aldatıcı reklamlara karşı Ticaret Bakanlığı Reklam Kurulunun verdiği idari kararlar.

Rekabet Kurulunun hakim durum kötüye kullanma ve kartel gibi ihlallere verdiği kararlar.

Rehinli malın satışından elde edilen paranın alacağı karşılamaması halinde düzenlenen belgedir. Bu belge ile alacaklı borçlunun diğer mallarına haciz koydurabilir.

Bir borcun güvencesi olarak taşınır veya taşınmaz malın teminat gösterilmesi.

Mirasçının mirası kabul etmemesi; 3 ay içinde sulh mahkemesine başvurulması gerekir.

Zarara sebep olan kişi yerine ödeme yapan tarafın ödediği tutarı kusurludan geri istemesi.

Hekim veya sağlık kurulu tarafından kişinin sağlık durumunu belgeleyen resmi rapor.

Kişinin fiziksel ve ruhsal sağlığına ilişkin özel nitelikli kişisel veriler.

Spor federasyonlarının kararlarına karşı yapılan itirazları inceleyen bağımsız tahkim organı.

Hakkında ceza davası açılmış, mahkemede yargılanan kişi.

Savcılık tarafından belirli katalog suçlarda, sanığın kabulüyle hızlandırılmış yargılama usulü.

Resmi veya özel bir belgenin sahte olarak düzenlenmesi veya gerçek bir belgenin değiştirilmesi suçu.

Birden fazla kişinin bir suçun işlenmesine katılmasıdır. Müşterek faillik, azmettirme ve yardım etme olmak üzere üç şekilde gerçekleşebilir. TCK madde 37-39 ile düzenlenmiştir.

Failin suç işleme kararını icraya başlayıp da elinde olmayan nedenlerle tamamlayamamasıdır. TCK madde 35e göre teşebbüs halinde ceza indirimi uygulanır.

Belirli suçlar için savcının sanıkla anlaşarak yargılama sürecini kısaltmasını sağlayan usuldür. Sanık suçu kabul eder ve cezada indirim yapılır; mahkemeye intikal etmeksizin sonuçlanabilir.

Belirli suçlar için savcılık aşamasında uygulanan hızlandırılmış yargılama prosedürü.

Suç gelirlerinin yasal görünüm kazandırılması amacıyla yapılan işlemler.

Verilen cezanın suçun ağırlığıyla orantılı olması gerektiği ceza hukuku ilkesi.

Bir suç şüphesi üzerine savcılığın yürüttüğü, iddianameye kadar süren araştırma evresi.

Bir suçun işlendiğinin savcılığa veya kolluk kuvvetlerine bildirilmesi.

İşçilerin veya işverenlerin çalışma ilişkilerinde ortak çıkarlarını korumak için kurdukları tüzel kişilik.

İşçilerin ve işverenlerin serbestçe sendika kurma ve üye olma hakları.

İşçi ve işverenlerin SGK ya ödediği zorunlu prim türleri ve hesaplama yöntemi.

Dava sürecinde tarafların karşılıklı ödün vererek uyuşmazlığı sona erdirmesidir. Sulh sözleşmesi mahkeme onayıyla kesin hüküm niteliği kazanır.

Birden fazla kişinin bir suçun işlenmesine katılma biçimleri: azmettirme, yardım etme, müşterek faillik.

Resmi veya özel belgelerde sahtecilik yapma fiillerini düzenleyen suç tipleri.

Sosyal Güvenlik Kurumu; sigorta primleri, emeklilik ve sağlık hizmetlerini yöneten kuruluş.

Çocuk ile baba arasındaki soybağının bulunmadığının tespiti için açılan dava.

Çocuk ile ana veya baba arasındaki hukuki ilişki; doğumla veya tanıma ile kurulur.

İki veya daha fazla tarafın karşılıklı irade beyanıyla hak ve borç doğuran hukuki işlem.

Haklı bir neden olmaksızın başkasının mal varlığından zenginleşme; iade borcu doğurur.

Sözleşmeye aykırılık halinde tarafın sözleşmeyi geriye etkili olarak ortadan kaldırması.

Satıcının malın mülkiyetini alıcıya geçirmeyi, alıcının bedel ödemeyi üstlendiği sözleşme.

Haklı bir neden olmaksızın başkasının zararına zenginleşen kişinin, elde ettiği değeri iade etme borcu altında olmasıdır. TBK madde 77 ile düzenlenmiştir.

Edimin sürekli veya periyodik olarak yerine getirildiği borç ilişkisidir. Kira, hizmet ve abonelik sözleşmeleri başlıca örnekleridir.

Haklı bir neden olmaksızın başkasının zararına zenginleşen kişinin bunu iade etme borcu.

Sözleşmenin kanuna, ahlaka veya emredici hükümlere aykırılık nedeniyle hükümsüz sayılması.

Sözleşme görüşmeleri sırasında güven ilişkisine aykırı davranan tarafın tazminat sorumluluğu.

Şirketin kuruluşunda ortaklar tarafından taahhüt edilen ve şirket faaliyetlerinin temelini oluşturan mal varlığı.

Menkul kıymetlerin ihracı, halka arzı ve borsada işlem görmesine ilişkin düzenlemeler.

Sigorta şirketlerinin kuruluşu, faaliyetleri ve sigorta sözleşmelerini düzenleyen hukuk dalı.

Şirketin mevcut sermayesinin artırılarak yeni kaynak sağlanmasıdır. İç kaynaklardan (yedek akçe, kâr) veya dış kaynaklardan (yeni pay çıkarma) yapılabilir.

Sigorta ettirenin prim ödeyerek sigortacının risk gerçekleştiğinde tazminat ödemesini sağlayan sözleşme.

Gümrük hattı dışında sayılan alanlarda üretim ve ticaret faaliyetlerine ilişkin düzenlemeler.

Kat mülkiyetine tabi sitelerde yönetim planı, aidat ve ortak alan kullanımı kuralları.

Bilgi sistemlerinin ve verilerin siber tehditlere karşı korunmasına yönelik hukuki ve teknik tedbirler.

Hacizli malların satış bedelinin alacaklılar arasında paylaştırılma sırasını gösteren cetvel.

Yasal mirasçıların miras paylarından belirli oranlarda korunan ve tasarruf dışı bırakılamayan miras payları.

Kanunun belirli mirasçılara garanti ettiği minimum miras payı (mahfuz hisse).

Sigortacının belirli bir prim karşılığında riskin gerçekleşmesi halinde tazminat ödemeyi üstlendiği sözleşme.

Tarafların sözleşmenin içeriğini kanunda öngörülen sınırlar içinde diledikleri gibi belirleyebilmeleri ilkesidir. TBK madde 26 ile düzenlenmiş olup emredici hükümlere, ahlaka ve kamu düzenine aykırılık sınırları vardır.

Sözleşmeden doğan yükümlülüklerin ihlali nedeniyle talep edilen tazminat.

Sigortalının üçüncü kişilere verdiği zararların sigorta şirketi tarafından karşılanmasını sağlayan sigorta.

Bir sözleşmeden doğan tüm hak ve borçların, karşı tarafın rızasıyla üçüncü bir kişiye devredilmesidir.

Sözleşme kurulduktan sonra ortaya çıkan olağanüstü durumlar nedeniyle sözleşme koşullarının değişen şartlara uyarlanmasıdır.

Borçlunun borcunu hiç veya gereği gibi yerine getirmemesi halinde ödemeyi taahhüt ettiği belirli meblağdır.

Sözleşmenin kuruluşunda aranan esaslı koşulların eksikliği nedeniyle hukuki geçerliliğe kavuşamaması halidir.

Gelirin ödenmesi sırasında ödemeyi yapan tarafından kesilerek vergi dairesine yatırılan vergi.

Gelir veya kurumlar vergisine tabi kazançların ödenmesi sırasında, ödemeyi yapan tarafından kesilerek vergi dairesine yatırılan vergidir. Ücret, kira, serbest meslek ödemeleri gibi durumlarda uygulanır.

İnternet ve sosyal medya üzerinden kişilere yönelik sistematik taciz ve yıldırma eylemleri.

Bilişim sistemleri aracılığıyla veya bu sistemlere karşı işlenen suçların genel adı.

Bilişim sistemleri aracılığıyla veya bilişim sistemlerine karşı işlenen suçlardır. Bilişim sistemine girme, veri bozma, banka/kredi kartı dolandırıcılığı ve yasak içerik yayma başlıca türleridir.

Sosyal medya platformlarının kullanımı, içerik yönetimi ve sorumluluk kurallarını düzenleyen mevzuat.

Sağlık hizmetlerinin sunumunu, hasta haklarını ve sağlık personelinin sorumluluklarını düzenleyen hukuk dalı.

Sigortalının hastalık veya kaza halinde sağlık giderlerinin karşılanmasını sağlayan sigorta türü.

Genel sağlık sigortası ve özel sağlık sigortalarına ilişkin hak ve yükümlülükleri düzenleyen kurallar.

Sağlık çalışanlarına yönelik şiddet eylemlerinin cezai ve hukuki yaptırımlarını düzenleyen normlar.

Kişisel sağlık verilerinin toplanması, işlenmesi ve paylaşılmasına ilişkin hukuki düzenlemeler.

Limited şirketi yönetmek ve temsil etmekle görevli kişi veya kişiler.

Ortağın kendi isteğiyle ortaklıktan ayrılması veya mahkeme kararıyla çıkarılmasıdır.

Faaliyetine son veren şirketin alacak ve borçlarının tasfiye edilmesi süreci.

Tapu siciline kişisel hakların veya tasarruf yetkisi kısıtlamalarının işlenmesi.

İcra müdürlüğünün hukuka aykırı işlemlerine karşı icra mahkemesine yapılan başvuru.

İki veya daha fazla şirketin tek bir şirket çatısı altında birleşmesi işlemi.

Yabancı mahkeme kararlarının Türk mahkemelerince tanınarak uygulanabilir hale getirilmesi.

Yabancı bir mahkeme kararının Türkiye'de hukuki etkisinin kabul edilmesi.

Hukuk düzeninin hak ve borç sahibi olma yeteneği tanıdığı insan toplulukları veya mal toplulukları.

Uyuşmazlığın devlet mahkemesi yerine tarafların seçtiği hakem veya hakem heyeti tarafından çözülmesi.

Bir kişinin davada davacı veya davalı olarak yer alabilme yeteneğidir. Hak ehliyetine sahip her gerçek ve tüzel kişi taraf ehliyetine de sahiptir.

Hukuki işlem ve belgelerin muhataba resmi yollarla bildirilmesidir. 7201 sayılı Tebligat Kanunu ile düzenlenmiş olup yanlış tebligat hukuki işlemi geçersiz kılabilir.

Borç ilişkilerini düzenleyen temel kanundur. 6098 sayılı Kanun olup sözleşmeden doğan borçlar, haksız fiil, sebepsiz zenginleşme ve çeşitli sözleşme türlerini düzenler.

Tarafların aralarındaki uyuşmazlığın çözümünü devlet yargısı yerine hakem heyetine bırakmalarıdır. Milletlerarası ticaret uyuşmazlıklarında yaygın olarak tercih edilir.

Hukuki belgelerin muhataplara resmi yollarla bildirilmesine ilişkin kurallar ve yöntemler.

Tarafların uyuşmazlığı devlet mahkemesi yerine hakem heyetine götürerek çözdürmesi.

Taşınır mal mülkiyetinin teslim ve zilyetlik devri yoluyla el değiştirmesi.

Kişiler hukuku, aile hukuku, miras hukuku ve eşya hukuku alanlarını düzenleyen temel kanundur. 4721 sayılı Kanun olup 2001de kabul edilmiş ve 2002de yürürlüğe girmiştir.

Ticari işletme, şirketler, kıymetli evrak, taşıma ve sigorta hukukunu düzenleyen temel kanundur. 6102 sayılı Kanun olup 2012de yürürlüğe girmiştir.

Savcılığın yeterli delil bulunmadığı gerekçesiyle kovuşturmaya yer olmadığına karar vermesi.

Daha önce kesinleşmiş ceza alan kişinin yeniden suç işlemesi halinde cezanın artırılması.

Dikkat ve özen yükümlülüğüne aykırı davranarak istemeden bir kişinin ölümüne neden olma suçu.

Ağır suçlarda tanıkların ve yakınlarının korunmasına yönelik tedbirlerdir. Kimlik değişikliği, yerleşim yeri değişikliği ve fiziksel koruma gibi önlemleri kapsar.

Dikkat ve özen yükümlülüğüne aykırılık sonucu bir kişinin ölümüne neden olma suçu.

Tutuklama kararı verilmeksizin şüphelinin serbest bırakılması ve adli kontrol uygulanmaması.

Kiracının taşınmazı boşaltması veya tutuklunun serbest bırakılması.

Bir kişiyi kendisinin veya yakınının hayatı, vücut bütünlüğü veya malvarlığına yönelik bir saldırı ile korkutma.

Cumhuriyet savcısının soruşturma sonucunda suçun işlendiğine dair yeterli delil bulunmaması halinde verdiği kovuşturmaya yer olmadığı kararıdır. Müşteki bu karara itiraz edebilir.

Dikkat ve özen yükümlülüğüne aykırılık dolayısıyla suç tipindeki neticenin öngörülmeyerek gerçekleştirilmesi.

Bir kimseyi kendisinin veya yakınının hayatına, vücut veya cinsel dokunulmazlığına yönelik saldırıda bulunacağından bahisle korkutma suçu.

Suçun icra hareketlerine başlanıp da elde olmayan nedenlerle tamamlanamaması.

Suç şüphesi bulunan kişinin yargılama süresince hürriyetinin kısıtlanması.

Hastalığın teşhisi, tedavisi veya önlenmesi amacıyla hekim tarafından yapılan her türlü sağlık uygulaması.

Esnaf faaliyeti sınırını aşan, gelir sağlamayı amaçlayan sürekli ve bağımsız faaliyet.

Tüketicilerin haklarını korumak amacıyla kurulan sivil toplum kuruluşu.

İşçi sendikası ile işveren sendikası veya sendika üyesi olmayan işveren arasında akdedilen ve iş şartlarını düzenleyen sözleşmedir. Normatif ve borç doğurucu hükümler içerir.

Kamu kurum ve kuruluşlarında çalışan taşeron işçilerin sürekli işçi kadrosuna alınması.

Suçları ve cezaları düzenleyen temel kanundur. 5237 sayılı Kanun olup suçun unsurları, ceza türleri, güvenlik tedbirleri ve özel suç tiplerini içerir.

Şüpheli veya sanığın tutuklu kalabileceği azami süre ve uzatma koşulları.

İşçi sendikası ile işveren veya işveren sendikası arasında yapılan, çalışma koşullarını düzenleyen sözleşme.

Turizm işletmelerinin belgelendirmesi, konaklama ve seyahat acenteleri düzenlemeleri.

Karayollarında trafik düzeni ve güvenliğine ilişkin hukuki kurallar.

Yabancı mahkeme kararlarının Türkiye de icra edilebilmesi için açılan dava.

Evlilik dışı doğan çocuğun babasının resmi beyanla çocukla arasında soybağı kurması.

Boşanma davası süresince ihtiyaç sahibi eş veya çocuklar için hükmedilen geçici nafaka.

Eşlerden birinin evlilik birliğinden doğan yükümlülüklerini yerine getirmemek amacıyla ortak konutu terk etmesi; özel boşanma nedeni.

Karşılıklı borçlu ve alacaklı olan iki tarafın borçlarını birbirine mahsup etmesi.

Tüketici işlemlerinden kaynaklanan ve taraflar arasında çözümlenemeyen anlaşmazlık.

İki kişinin karşılıklı olarak birbirine borçlu olması halinde borçların karşılıklı olarak sona erdirilmesidir. Muaccel, aynı cinsten ve takas edilebilir nitelikte olması gerekir.

Kiracının kiralanan taşınmazı boşaltması için kiraya veren tarafından açılan dava.

Karşılıklı borçların birbirinden düşülerek kalan miktarın ödenmesi.

Borcun zamanında ödenmemesi halinde işleyen yasal veya sözleşmesel faiz.

Tacirin tutması zorunlu olan yevmiye defteri, büyük defter ve envanter defteri.

Şirketin faaliyetlerine son vererek mal varlığının paraya çevrilmesi, borçların ödenmesi ve kalanın ortaklara dağıtılması sürecidir. Tasfiye memurları tarafından yürütülür.

Her tacirin ticari defterlerini tutmak ve belirli süre saklamakla yükümlü olmasıdır.

Ticaret mahkemelerinin görev alanına giren mutlak ve nispi ticari dava ayrımı.

Ticari işletmenin aktif ve pasifleriyle birlikte bir bütün olarak devredilmesi.

Ticaret siciline kayıtlı tacirlere özgü hak ve yükümlülükler.

Eşya ve yolcu taşımacılığına ilişkin sorumluluk ve sözleşme kuralları.

İşletme sahibi adına belirli işlemleri yapmaya yetkili kılınan kişiler.

Ticari işletme ve şirketlerin tescil, değişiklik ve terkin işlemlerinin yapıldığı resmi kayıt.

Hukuka aykırı tapu kaydının düzeltilmesi için açılan ayni dava.

Taşınmazların tescili, devri ve üzerindeki hakların kaydına ilişkin resmi işlemler.

Hukuka aykırı eylem sonucu oluşan zararın karşılanması için ödenen bedel (maddi veya manevi).

Mahkeme veya idari makamların bir kararı veya belgeyi ilgiliye resmi yoldan bildirmesi.

Borçlunun vadesinde borcunu ödememesi durumu; temerrüt faizi işler.

İstinaf mahkemesi kararına karşı Yargıtay'a yapılan üst başvuru (üçüncü derece yargı).

Taşınmaz mülkiyetini gösteren resmi belge; Tapu Müdürlüğü tarafından düzenlenir.

Yolsuz tescilin düzeltilmesi için açılan ve tapu kaydının gerçek hak sahibine geçirilmesini amaçlayan dava.

Taşınmazlar üzerindeki hakları gösteren, devlet güvencesinde tutulan resmi sicil.

Taşınmaz mülkiyetinin kazanılması, devri ve üzerindeki hakların tescil edildiği resmi sicil işlemleridir. Tescil, terkin, değişiklik ve şerh olmak üzere dört ana işlem türü vardır.

Tarafların ileride yapılacak taşınmaz satış sözleşmesi için verdikleri taahhüttür. Noterde düzenleme şeklinde yapılması zorunludur ve tapu siciline şerh verilebilir.

Tapu dairesinde resmi senet düzenlenerek yapılan taşınmaz devir işlemi.

Belirli tutarın altındaki tüketici uyuşmazlıklarında zorunlu başvuru mercii.

Bankaların veya finans kuruluşlarının tüketicilere kişisel ihtiyaçları için verdiği kredi.

Tüketicinin sağlık ve güvenliğinin korunması, bilgilendirilmesi ve zararlarının giderilmesine ilişkin haklar.

Satış bedelinin birden fazla taksitte ödenmesini öngören tüketici satış sözleşmesi.

Tüketicilerin belirli parasal sınır altındaki uyuşmazlıklar için hakem heyetine başvuru usulü.

Tüketici haklarının korunması amacıyla kurulan ve dava açma yetkisine sahip sivil toplum kuruluşu.

Bir hukuki ilişkinin varlığının veya yokluğunun mahkemece belirlenmesini amaçlayan dava türü.

Tüketiciyle satıcı arasında mal veya hizmet alımına ilişkin kurulan sözleşme.

İl ve ilçelerde tüketici uyuşmazlıklarını karara bağlayan idari kurul.