Genel Hukuk
Arabuluculuk ve Uzlaşma Farkı 2026: Hangi Süreç Ne Zaman Uygulanır?
Av. M. Furkan Gür19 Mart 20267 dk okuma•
Arabuluculuk ve uzlaşma, Türk hukukunda sıkça karıştırılan iki farklı alternatif uyuşmazlık çözüm yöntemidir. Arabuluculuk hukuk davalarında, uzlaşma ise ceza davalarında uygulanan ayrı müesseselerdir.
Arabuluculuk, hukuk uyuşmazlıklarında (boşanma, iş, ticaret, kira, tüketici) tarafların bir arabulucu eşliğinde anlaşmaya varmaya çalıştığı süreçtir. 6325 sayılı Hukuk Uyuşmazlıklarında Arabuluculuk Kanunu ile düzenlenmiştir. Arabulucu tarafsız bir üçüncü kişidir ve çözüm dayatmaz.
Uzlaşma, ceza davalarında şüpheli/sanık ile mağdur/suçtan zarar gören arasında uzlaştırmacı aracılığıyla anlaşma sağlanmasıdır. CMK m. 253-255 ile düzenlenmiştir. Uzlaşma sağlanırsa kovuşturmaya yer olmadığı kararı verilir veya dava düşer.
Hukuk dalı: Arabuluculuk → hukuk davaları; Uzlaşma → ceza davaları. Yasal dayanak: Arabuluculuk → 6325 sayılı Kanun; Uzlaşma → CMK m. 253-255. Zorunluluk: Arabuluculuk → bazı alanlarda zorunlu (iş, ticaret, tüketici, kira); Uzlaşma → takibi şikayete bağlı suçlarda zorunlu. Sonuç: Arabuluculuk → ilam niteliğinde belge (icra edilebilir); Uzlaşma → ceza davasının düşmesi.
İş davaları (işçi alacakları, işe iade), ticari davalar (belirli tutarın üzeri), tüketici davaları, kira uyuşmazlıkları (kira tespit, tahliye hariç), aile hukuku davaları (2024 düzenlemesi ile genişletildi). Bu alanlarda arabuluculuğa başvurmadan dava açılamaz.
Basit hakaret, basit tehdit, basit taksirle yaralama, mala zarar verme, hırsızlık (bazı haller), güveni kötüye kullanma. Kasten yaralama, cinsel suçlar, uyuşturucu ve terör suçları uzlaşma kapsamında değildir.
Arabuluculuk: Taraflardan biri başvurur → arabulucu atanır → oturumlar yapılır (3-6 hafta) → anlaşma veya tutanak. Uzlaşma: Savcılık/mahkeme uzlaştırmacı atar → taraflara teklif → kabul/ret → anlaşma veya kovuşturma.
İki müessese arasındaki farkı bilmek, doğru başvuru yolunu seçmeniz için önemlidir. Uzman bir avukat durumunuza uygun yöntemi belirleyecektir.
AI ile durumunuza ozel analiz yapin veya avukata ulasin
Lisanslı avukat tarafından incelenmiştir
Adli yardım nasıl alınır? Ücretsiz avukat hakkı, gelir şartı, başvuru belgeleri ve baro adli yardım süreci. Adım adım rehber 2026.
Online hukuki hesaplama araçları: kıdem tazminatı, nafaka, kira artışı, faiz, trafik cezası hesaplama. 22 ücretsiz araç rehberi 2026.
Trabzon'da avukat nasıl bulunur? Trabzon adliyesi, mahkeme süreçleri, avukat ücretleri, boşanma, gayrimenkul ve deniz hukuku rehberi 2026.
Denizli'de avukat nasıl bulunur? Denizli adliyesi, mahkeme süreçleri, avukat ücretleri, boşanma, iş davası ve tekstil sektörü uyuşmazlıkları 2026.
Arabuluculuk ve uzlaşma, Türk hukukunda sıkça karıştırılan iki farklı alternatif uyuşmazlık çözüm yöntemidir. Arabuluculuk hukuk davalarında, uzlaşma ise ceza davalarında uygulanan ayrı müesseselerdir.
Hukuk dalı: Arabuluculuk → hukuk davaları; Uzlaşma → ceza davaları. Yasal dayanak: Arabuluculuk → 6325 sayılı Kanun; Uzlaşma → CMK m. 253-255. Zorunluluk: Arabuluculuk → bazı alanlarda zorunlu (iş, ticaret, tüketici, kira); Uzlaşma → takibi şikayete bağlı suçlarda zorunlu. Sonuç: Arabuluculuk → ilam niteliğinde belge (icra edilebilir); Uzlaşma → ceza davasının düşmesi.
Hukuk dalı: Arabuluculuk → hukuk davaları; Uzlaşma → ceza davaları. Yasal dayanak: Arabuluculuk → 6325 sayılı Kanun; Uzlaşma → CMK m. 253-255. Zorunluluk: Arabuluculuk → bazı alanlarda zorunlu (iş, ticaret, tüketici, kira); Uzlaşma → takibi şikayete bağlı suçlarda zorunlu. Sonuç: Arabuluculuk → ilam niteliğinde belge (icra edilebilir); Uzlaşma → ceza davasının düşmesi.
AI ile durumunuza ozel analiz yapin veya avukata ulasin
Terai AI asistanı ile hukuki durumunuzu analiz edin, doğru avukata ulaşın.
© 2026 Avukata Danış. Tüm hakları saklıdır.
Terai AI bir avukat değildir. Platformumuz hukuki vekalet veya danışmanlık vermez; AI destekli bilgilendirme ve avukata yönlendirme hizmeti sağlar. Avukat destekli hizmetlerde AAÜT uygulanır (Avukatlık Kanunu m.35, m.48, m.164). Kullanım Şartları · KVKK · Çerez Politikası · Mesafeli Satış · İade/İptal